Wyrok Trybunału z dnia 11 lipca 1974 r.

WYROK TRYBUNAŁU

z dnia 11 lipca 1974 r.( * )

[…]

W sprawie 8/74

mającej

za przedmiot skierowany do Trybunału, na podstawie art. 177

traktatu EWG, przez tribunal de première instance de Bruxelles wniosek

o wydanie, w toczącym się przed tym sądem postępowaniu karnym

między

Procureur du Roi

a

Benoît i Gustave’em Dassonville

oraz w postępowaniu cywilnym pomiędzy:

SA Ets Fourcroy,

SA Breuval et Cie

a

Benoît i Gustave’em Dassonville

orzeczenia w trybie prejudycjalnym w przedmiocie wykładni art. 30–33, 36 i 85 traktatu EWG,

TRYBUNAŁ,

w

składzie: R. Lecourt, prezes, A. M. Donner,

M. Sørensen, prezesi izb, R. Monaco, J. Mertens de

Wilmars, P. Pescatore, H. Kutscher, C. Ó Dálaigh

i A. J. Mackenzie Stuart (sprawozdawca), sędziowie,

rzecznik generalny: M. Trabucci,

sekretarz: A. Van Houtte,

wydaje następujący

Wyrok

[…]

Co do prawa

1 Zważywszy,

że orzeczeniem z dnia 11 stycznia 1974 r., które

wpłynęło do Trybunału w dniu 8 lutego 1974 r., tribunal

de première instance de Bruxelles zwrócił się na podstawie art. 177

traktatu EWG z dwoma pytaniami w przedmiocie wykładni

art. 30, 31, 32, 33, 36 i 85 traktatu EWG, dotyczącymi wymogu

przedstawienia urzędowego dokumentu wydanego przez władze państwa wywozu

dla produktów noszących nazwę pochodzenia;

2 że

pierwsze pytanie dotyczy kwestii, czy przepis prawa krajowego

zakazujący przywozu towaru noszącego nazwę pochodzenia bez urzędowego

dokumentu wydanego przez władze państwa wywozu potwierdzającego prawo do

tej nazwy stanowi środek o skutku równoważnym do ograniczeń

ilościowych w rozumieniu art. 30 traktatu;

3 że

pytanie to zostało podniesione w ramach postępowania karnego

wszczętego w Belgii przeciwko przedsiębiorcom, którzy zgodnie

z prawem nabyli partię Scotch Whisky będącą w wolnym obrocie

we Francji i dokonali jej przywozu do Belgii, bez świadectwa

pochodzenia od brytyjskich władz celnych, co stanowiło naruszenie prawa

krajowego;

4 że

z akt sprawy oraz stanowisk stron wygłoszonych na rozprawie

wynika, iż dla przedsiębiorcy zamierzającego sprowadzić do Belgii Scotch

Whisky znajdującą się w wolnym obrocie we Francji,

w odróżnieniu od importera sprowadzającego ten towar bezpośrednio

z kraju produkcji, uzyskanie takiego świadectwa związane jest ze

znacznymi trudnościami;

5 zważywszy,

że wszelkie przepisy państw członkowskich dotyczące obrotu handlowego

mogące bezpośrednio lub pośrednio, rzeczywiście lub potencjalnie

utrudnić wewnątrzwspólnotową wymianę handlową uznać należy za środek

o skutku równoważnym do ograniczeń ilościowych;

6 że

do czasu ustanowienia wspólnotowych przepisów gwarantujących

konsumentom autentyczność nazwy pochodzenia produktu państwo

członkowskie może wydawać przepisy mające na celu zapobieganie

nieuczciwym praktykom w tym zakresie, jednak pod warunkiem, iż są

one racjonalne, a wymagane dowody nie powodują utrudnień

w wymianie handlowej między państwami członkowskimi i są

w związku z tym możliwe do uzyskania dla wszystkich

pochodzących z nich jednostek;

7 że

niezależnie od tego, czy przepisy te podlegają art. 36, nie mogą

one w każdym razie, zgodnie z zasadą wyrażoną w drugim

zdaniu tego artykułu, stanowić środka arbitralnej dyskryminacji ani

ukrytych ograniczeń w wymianie handlowej między państwami

członkowskimi;

8 że

może tak być w przypadku wymaganych przez państwo członkowskie

w celu wykazania pochodzenia produktu formalności, których dopełnić

bez znacznych trudności będą w stanie praktycznie tylko importerzy

bezpośredni;

9 że

w związku z tym wymaganie przez państwo członkowskie

przedstawienia świadectwa autentyczności, którego uzyskanie jest

trudniejsze dla importerów autentycznego produktu będącego w wolnym

obrocie w innym państwie członkowskim niż dla importerów

sprowadzających ten sam produkt bezpośrednio z kraju pochodzenia,

stanowi środek o skutku równoważnym do ograniczeń ilościowych

niezgodny z traktatem;

10 zważywszy,

że drugie pytanie dotyczy kwestii, czy umowa, która łącznie

z przepisami krajowymi w sprawie świadectw pochodzenia

powoduje ograniczenie konkurencji lub utrudnienia w wymianie

handlowej między państwami członkowskimi, jest nieważna, jeżeli

ogranicza się do upoważnienia wyłącznego importera do posłużenia się

tymi przepisami w celu uniemożliwienia przywozu równoległego lub

nie zakazuje tego;

11 zważywszy,

że umowa o wyłączność podlega zakazowi ustanowionemu

w art. 85, jeżeli stanowi prawną lub faktyczną przeszkodę

w przywozie rozpatrywanych produktów z innych państw

członkowskich do chronionego obszaru przez inne podmioty niż wyłączny

importer;

12 w

szczególności umowa o wyłączność może utrudniać wymianę handlową

między państwami członkowskimi lub ograniczać konkurencję, jeżeli

dystrybutor może uniemożliwić przywóz równoległy z innych państw

członkowskich na powierzony mu obszar dzięki łącznym skutkom umowy

i ustawodawstwa krajowego, wymagającego określonego sposobu

udokumentowania autentyczności;

13 zważywszy,

że stwierdzenie, czy jest tak w niniejszym przypadku, wymaga

uwzględnienia nie tylko praw i zobowiązań wynikających

z postanowień umowy, lecz także okoliczności gospodarczych

i prawnych, w jakich ona funkcjonuje,

a w szczególności istnienia ewentualnych podobnych umów między

tym samym producentem a dystrybutorami w innych państwach

członkowskich;

14 że

utrzymywanie się w jednym z państw członkowskich znacznie

wyższych cen niż stosowane w innym państwie członkowskim może

prowadzić do pytania, czy umowa o wyłączność nie jest

wykorzystywana w celu uniemożliwienia importerom uzyskania dowodów

autentyczności rozpatrywanego produktu, wymaganych na mocy przepisów

krajowych tego rodzaju, jak wskazane w pytaniu;

15 jednakże

okoliczność, iż umowa wyłącznie upoważnia do posłużenia się tego

rodzaju przepisami lub nie sprzeciwia się temu, nie jest wystarczająca

do stwierdzenia nieważności tej umowy z mocy prawa.

W przedmiocie kosztów

16 Zważywszy,

że koszty poniesione przez rządy Belgii i Zjednoczonego Królestwa

oraz przez Komisję Wspólnot Europejskich, które przedstawiły Trybunałowi

uwagi, nie podlegają zwrotowi;

17 że

dla stron postępowania przed tribunal de première instance de Bruxelles

niniejsze postępowanie ma charakter incydentalny, dotyczy bowiem

kwestii podniesionej przed tym sądem, do niego zatem należy

rozstrzygnięcie o kosztach;

z powyższych względów

TRYBUNAŁ,

rozstrzygając

w przedmiocie pytań postawionych mu przez tribunal de première

instance de Bruxelles orzeczeniem z dnia 11 stycznia

1974 r., orzeka, co następuje:

1) Wymaganie przez państwo członkowskie przedstawienia świadectwa autentyczności,

którego uzyskanie jest trudniejsze dla importerów autentycznego produktu

będącego w wolnym obrocie w innym państwie członkowskim niż

dla importerów sprowadzających ten sam produkt bezpośrednio z kraju

pochodzenia, stanowi środek o skutku równoważnym do ograniczeń

ilościowych niezgodny z traktatem;

2) okoliczność, iż umowa wyłącznie upoważnia do posłużenia się tego rodzaju przepisami

lub nie sprzeciwia się temu, nie jest wystarczająca do stwierdzenia

nieważności tej umowy z mocy prawa.

Lecourt

Donner

Sørensen

Monaco

Mertens de Wilmars

Pescatore

Kutscher

Ó Dálaigh

Mackenzie Stuart

Wyrok ogłoszono na posiedzeniu jawnym w Luksemburgu w dniu 11 lipca 1974 r.

Sekretarz

Prezes

A. Van Houtte

R. Lecourt

* Język postępowania: francuski.